आवाज इंडिया 

*“शिक्षकांचा वेळ कागदपत्रांसाठी नव्हे, तर विद्यार्थ्यांच्या शिक्षणासाठी खर्च झाला पाहिजे”; स्वतंत्र प्रशासकीय यंत्रणा आणि ठोस धोरणात्मक निर्णयांसाठी शासनाकडे पाठपुरावा करणार*

कोल्हापूर : शिक्षकांवर वाढत चाललेल्या अशैक्षणिक कामांचा अतिरिक्त भार कमी करून त्यांना अध्यापनासाठी अधिक वेळ उपलब्ध करून देणे आवश्यक आहे. शिक्षकांचे मुख्य काम विद्यार्थ्यांना गुणवत्तापूर्ण शिक्षण देणे हे असून, विविध प्रशासकीय कामे, वारंवार माहिती संकलन आणि ऑनलाइन पोर्टलवरील नोंदी यांमुळे त्यांच्या अध्यापनावर परिणाम होऊ नये, यासाठी शासन स्तरावर ठोस धोरणात्मक निर्णयांचा पाठपुरावा करणार असल्याची स्पष्ट भूमिका शिक्षकमित्र कौस्तुभ गावडे यांनी मांडली.

शिक्षकांवरील प्रशासकीय कामांचा ताण हा केवळ महाराष्ट्रापुरता मर्यादित नसून, जागतिक स्तरावरही या प्रश्नाची दखल घेतली जात आहे. OECD च्या TALIS 2024 (Teaching and Learning International Survey) या आंतरराष्ट्रीय सर्वेक्षणानुसार, विविध शिक्षण व्यवस्थांमधील सरासरी ५२ टक्के शिक्षकांनी प्रशासकीय कामांना कामाशी संबंधित तणावाचे एक कारण म्हणून नमूद केले आहे. या पार्श्वभूमीवर शिक्षकांचा अनावश्यक प्रशासकीय भार कमी करून अध्यापनासाठी पोषक वातावरण निर्माण करण्याची गरज कौस्तुभ गावडे यांनी अधोरेखित केली.

इंग्लंडमधील Teacher Workload Reduction Taskforce च्या धर्तीवर महाराष्ट्रातही शिक्षकांच्या कामाच्या भाराचा अभ्यास करून तो कमी करण्यासाठी स्वतंत्र धोरणात्मक यंत्रणा निर्माण करावी, अशी मागणी ते शासनाकडे करणार आहेत. तसेच सिंगापूरमधील शालेय प्रशासकीय सहाय्य व्यवस्थेच्या धर्तीवर राज्यातील शाळांमध्ये प्रशासकीय कामांसाठी स्वतंत्र मनुष्यबळ आणि आवश्यक सहाय्यक यंत्रणा उपलब्ध करून द्यावी, अशी त्यांची भूमिका आहे.

शिक्षकांच्या प्रश्नांवर केवळ आश्वासने देऊन चालणार नाही, तर त्यासाठी स्पष्ट धोरण, प्रशासकीय जबाबदारी आणि कालबद्ध अंमलबजावणी आवश्यक आहे. शिक्षकांवरील अशैक्षणिक कामांचा भार कमी करण्यासंदर्भात स्वतंत्र शासन निर्णय निर्गमित व्हावा, प्रस्तावित उपाययोजनांची प्रभावी अंमलबजावणी व्हावी आणि त्याचा प्रत्यक्ष लाभ राज्यातील शिक्षकांना मिळावा, यासाठी शासन दरबारी सातत्याने पाठपुरावा करण्याचा निर्धार कौस्तुभ गावडे यांनी व्यक्त केला.

“शिक्षकांनी शिकवावे, विद्यार्थ्यांनी शिकावे आणि शाळांनी गुणवत्तापूर्ण शिक्षणावर लक्ष केंद्रित करावे. शिक्षकांचा मौल्यवान वेळ अनावश्यक कागदपत्रे आणि पुनरावृत्तीच्या प्रशासकीय कामांत खर्च होण्याऐवजी तो विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक प्रगतीसाठी वापरला गेला पाहिजे. शिक्षकांना अध्यापनासाठी अनुकूल वातावरण, आवश्यक प्रशासकीय मदत आणि कामाचा समतोल मिळवून देण्यासाठी ठोस धोरणात्मक निर्णय व्हावेत, यासाठी माझा सातत्यपूर्ण पाठपुरावा राहील,” अशी ग्वाही शिक्षकमित्र कौस्तुभ गावडे यांनी दिली.